Thí nghiệm 6h của Marina Abramovic:
“Họ dùng con dao găm trên bàn rạch bụng Marina Abramovic, khi vết thương của cô đã bắt đầu chảy máu, những kẻ man rợ khác chạy lên và hút chỗ máu từ bụng cô”
Lời kế lại của một số nạn nhân trong cuộc đại hành hình Pháp Luân Công:
“Họ không cho chúng tôi ngủ, sử dụng dùi cui điện, hệ thống xiềng xích, ép ăn, lạm dụng tình dục và xâm hại trẻ em, khủng bố tinh thần, ép dùng thuốc, làm việc tới khi bỏng lạnh và dội nước sôi khiến chúng tôi bị phỏng nóng. Ký ức là những nụ cười man rợ và ngày đêm vô số trong căn hầm địa ngục ấy”
Họ là ai?
Họ là những con người bình thường như chúng ta, đi dưới ánh mặt trời và nhắm mắt khi màn đêm buông xuống. Họ có các chỉ số tâm lý hoàn toàn bình thường, sức khỏe ổn định và không có tiền án tiền sự. Vậy điều gì đã khiến cho một phút giây nào đó trong đời họ không thể kiềm mình trước cái ác?
Hãy cùng COSMOS tìm hiểu về hiệu ứng Lucifer để tìm lời giải cho việc này nhé!!!
Đã bao giờ bạn giật mình vì bạn thích đánh một đứa trẻ nào đó, hoặc bạn thấy nhen nhóm niềm vui khi nghe tiếng khóc thất thanh? Có bao giờ bạn thấy hứng thú khi bắt nạt hoặc đánh đập một người bạn cùng lớp? Có bao giờ bạn thấy thỏa mãn khi nhìn thấy ai đó chảy máu?
Chưa từng?
Bạn chắc không?
Lucifer từng là một thiên thần mà Chúa yêu thương hết mực và sở hữu quyền lực gần như tối thượng. Thế nhưng, sau đó, Lucifer lại phản bội lại đức tin của mình, cùng với những “thiên thần sa ngã” khơi mào cuộc chiến trên thiên đường. Kết quả là, Lucifer thua cuộc, bị đẩy xuống địa ngục và trở thành quỷ dữ Satan. Có thể chính vì thế mà Lucifer được xem như biểu tượng của một người tốt hóa ác quỷ? Điều thú vị là, hiệu ứng Lucifer lý giải về những mảng tối trong mỗi con người: ai cũng có thể làm việc xấu.
Nguyên nhân của hiệu ứng là do đâu?
Đó là sự thay đổi về hoàn cảnh, quyền lực và hệ thống họ nắm giữ quyền lực ấy.
Thử tưởng tượng một sớm mai thức dậy, bạn có thể cầm súng đi hiên ngang giữa đường, công lý và đạo đức đều phải quỳ xuống chân bạn, bạn có thể làm bất cứ thứ gì bạn muốn. Khi ấy sự sợ hãi ban đầu sẽ dần biến mất, bạn bắt đầu hưởng thụ cảm giác đầu rơi máu chảy của kẻ khác, bạn không còn run rẩy trước mũi súng hay một tội ác nào; bạn không còn tình nguyện, bạn sẵn sàng. Nói đơn giản, bạn đã dâng linh hồn mình cho quỷ dữ lúc nào không hay. Bởi vì khi ấy quyền lực của bạn là tối thượng, chẳng còn ai ngăn cản mầm mống tội ác vốn ngủ vùi trong bạn thức dậy và thực hiện bản năng của chúng.
Bạn không tin rằng đâu đó trong lòng mình cũng có một Lucifer?
Phillip Zimbardo đã tiến hành thí nghiệm nhà tù Stanford vào tháng 8 năm 1971. Hai mươi tư tình nguyện viên được lựa chọn để làm thí nghiệm với vai trò ngẫu nhiên: cai ngục hoặc tù nhân, họ đều không hề có tiền án hay bất ổn về mặt tâm lý. Tuy vậy, kết quả lại tồi tệ vượt quá kiểm soát và thí nghiệm phải kết thúc sau 6 ngày diễn ra.
Chỉ trong hai ngày đầu tiên đã diễn ra những rắc rối hay nổi loạn đến từ phía những “tù nhân”. Khi những “cai ngục” nhận ra hàng loạt những biện pháp trừng phạt thể chất có tác dụng không cao, họ chuyển sang đánh đòn tâm lý. Sau một thời gian, một số “cai ngục” dần trở nên tàn bạo, thích thú với việc hành hạ còn “tù nhân”, còn những tù nhân trải qua những cảm giác tiêu cực và tuyệt vọng và bắt đầu coi mình thực sự đang bị giam cầm. Kỳ lạ là, trong cuộc trò chuyện với mục sư, những “tù nhân” bắt đầu nhận diện mình bằng những con số thay vì tên thật và khi được hỏi về kế hoạch đào tẩu, họ đều có dấu hiệu đầu hàng. Họ đã thực sự đầu hàng trước cái ác!
Đáng sợ là, cha đẻ của thí nghiệm, nhà khoa học Philip Zimbardo cũng dần mất đi cái nhìn khách quan, chỉ đến khi nhà nghiên cứu tâm lý học Christina Maslach chỉ ra tính phi đạo đức của việc này, ông mới giật mình nhận ra đôi khi ông bị cuốn vào vai trò giám thị trại giam thay vì là một nhà nghiên cứu. Phải chăng lúc bắt đầu thí nghiệm chính là lúc “con quỷ” trong mỗi con người bắt đầu thực thi bản năng của chúng? Con người có quá yếu đuối và dễ đầu hàng trước cái ác?
Lucifer, theo khía cạnh nào đó không hẳn là tiêu cực, nó là lời cảnh tỉnh trong cuộc sống: đừng để hoàn cảnh thay đổi con người bạn. Bởi chắc chắn làm “thiên thần” là không hề dễ dàng và sẽ có không ít khó khăn, tình huống đưa đẩy ta vào con đường tội lỗi. Thiên thần sa ngã còn đang sợ hơn cả ma quỷ. Nhưng chính chúng ta có thể tự tạo ra hoàn cảnh, đặt ra cho chính bản thân những ranh giới không bao giờ được phép vượt qua. Khi đó, dù ở trong bất cứ trường hợp nào, tồi tệ hay khó khăn, có thể bạn vẫn giữ được phần thiện trong mình thì sao!!
