KHU VƯỜN QUỶ ÁM: LỜI THÌ THẦM CỦA AMAZON

09/02/2026 | CÂU CHUYỆN KHOA HỌC

Giữa lòng Amazon, một trong những khu rừng nhiệt đới trù phú và bí ẩn nhất hành tinh, tồn tại những khoảng không gian kỳ lạ, nơi sự sống dường như bị chi phối bởi một thế lực vô hình. Đó là những “khu vườn quỷ” – những mảnh đất trống hoặc chỉ độc một loài cây duy nhất, nơi mọi sự sống khác đều bị từ chối.

Trong suốt nhiều thập kỷ, những khu vườn này là nỗi ám ảnh của giới khoa học, gắn liền với những lời đồn đại ma mị từ người dân bản địa. Tuy nhiên, vào năm 2005, Megan Frederickson – một nhà sinh thái học trẻ tuổi, đã đặt chân đến vùng đất này với một khát vọng mãnh liệt muốn vén bức màn bí ẩn về hiện tượng kỳ bí ấy.

Hành trình khám phá của Frederickson không phải là một chuyến đi thuận buồm xuôi gió. Cô bắt đầu bằng phương pháp khoa học cổ điển và nhận thấy rằng, tại những khu vực này, chỉ duy nhất một loài cây, Duroia hirsuta, sinh trưởng mạnh mẽ. Bao quanh nó là một “vùng cấm” thực vật, nơi không có bất kỳ ngọn cỏ, bụi cây hay mầm cây nào có thể bén rễ. Sự độc tôn đáng sợ này gợi lên trong Frederickson một nghi vấn sâu sắc về một cơ chế sinh học nào đó đang hoạt động, một “cuộc chiến sinh tồn” diễn ra âm thầm nhưng tàn khốc.

Với suy nghĩ ấy, Frederickson đã dấn thân vào phòng thí nghiệm trong hàng tháng trời, cô miệt mài phân tích, tìm kiếm mối liên hệ tiềm ẩn. Và rồi, tia hy vọng lóe lên. Frederickson phát hiện ra một sự thật đáng kinh ngạc: những cây Duroia hirsuta này không đơn độc. Chúng đang sống trong một mối quan hệ cộng sinh mật thiết với một loài kiến đặc biệt, được biết đến với tên khoa học là Myrmelachista schumanni, hay còn gọi thân mật là “kiến chanh” bởi khả năng tiết ra một chất lỏng có mùi đặc trưng. Lời giải đáp cho bí ẩn “khu vườn quỷ” nằm gọn trong thế giới của loài kiến bé nhỏ này. Kiến chanh không chỉ tìm thấy nơi trú ẩn an toàn trong những thân cây Duroia hirsuta rỗng ruột, mà còn trở thành những “vệ binh” trung thành và tàn nhẫn. Khi bất kỳ một loài thực vật nào khác bén mảng đến gần “lãnh thổ” của chúng, kiến chanh sẽ không ngần ngại hành động. Chúng dùng bộ hàm sắc nhọn để tiêm một lượng axit formic vào lá hoặc thân non của kẻ xâm nhập. Chất axit này có tính ăn mòn mạnh, gây tổn thương nghiêm trọng, làm cây mục dần rồi chết đi. Đây là một chiến lược sinh tồn “tàn nhẫn” nhưng vô cùng hiệu quả, giúp loài kiến bảo vệ “ngôi nhà” và nguồn thức ăn cho mình, đồng thời tạo điều kiện tối ưu cho cây chủ phát triển mà không gặp phải bất kỳ sự cạnh tranh nào.

Megan Frederickson đã thành công trong việc chứng minh rằng, những “khu vườn quỷ” không phải là sản phẩm của một lời nguyền siêu nhiên hay sự can thiệp của thế lực ma quỷ. Chúng là minh chứng sống động cho sự phức tạp và diệu kỳ của các mối quan hệ sinh thái trong tự nhiên, đặc biệt là mối quan hệ cộng sinh tương hỗ giữa thực vật và động vật. Công trình nghiên cứu của cô không chỉ giải mã một bí ẩn khoa học kéo dài, mà còn mở ra một cánh cửa mới để chúng ta hiểu sâu sắc hơn về sự cân bằng mong manh và các chiến lược sinh tồn độc đáo trong hệ sinh thái Amazon.

Ideas: Lê Thanh Thảo, Trần Trung Hải, Trần Việt Lân, Phạm Tùng Lâm

Refine: Hoàng Thị Minh Trà

Design: Vương Quang Anh

Topic: Rừng rậm

***
Mọi thông tin chi tiết xin vui lòng liên hệ:
Trần Anh Khôi – Chủ tịch: 0822 311 209
Chu Gia Nhi – Phó Chủ tịch: 0382 570 246
Lê Quang Minh – Đại diện Truyền thông: 0382 966 094
[E]mail: [email protected]
[I]nstagram: @cosmosxclub
Hoặc liên hệ trực tiếp qua fanpage để được giải đáp trong thời gian sớm nhất.

Pin It on Pinterest

Share This

Share this post with your friends!