Giữa thời đại đầy biến động, để bắt kịp với nhịp sống đầy hối hả ngày nay, chúng ta đôi khi phải đánh đổi giấc ngủ quý giá. Cuộc sống bận rộn, với công việc và học tập, khiến nhiều người trẻ ngủ không đúng và đủ giấc. Vì vậy, thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến. Đã bao giờ ta tự hỏi liệu rằng sự đánh đổi này có xứng đáng hay không? Dù cuộc sống hiện đại đẩy ta vào guồng quay công việc và học tập, việc thức khuya sẽ mang đến rất nhiều tác hại cho sức khỏe. Hãy cùng COSMOS tìm hiểu rõ hơn về việc ngủ không đủ giấc nhé!
1. NGUYÊN NHÂN THỰC TRẠNG THỨC KHUYA Ở GIỚI TRẺ
Hiện nay, thật không khó để bắt gặp những bạn trẻ, đặc biệt là thế hệ GEN-Z, “chìm” trong deadline, dẫn tới việc thức khuya. Nguyên nhân chủ quan bao gồm thói quen sử dụng mạng xã hội, lướt youtube, facebook, hay chơi game cùng với thói quen sinh hoạt thiếu điều độ, khó bỏ khiến họ quên mất đồng hồ sinh học. Ngoài ra, hội chứng FOMO (nỗi sợ bỏ lỡ thông tin hay các cuộc trò chuyện nhóm) cũng tạo ra thói quen thức khuya của giới trẻ. Còn nguyên nhân khách quan là lịch trình dày đặc, áp lực từ học hành, thi cử hay công việc.
2. TÁC HẠI CỦA VIỆC THỨC KHUYA
Một nghiên cứu khảo sát ở Đại học Y Dược Columbia chỉ ra rằng, chỉ sau 6 tuần ngủ muộn hơn bình thường một tiếng rưỡi, những tế bào mao mạch máu thiếu thời gian nghỉ ngơi bị tổn thương, dần mất đi khả năng chống lại các phân tử phá hủy, là bước đầu tiên dẫn tới các bệnh về tim mạch. Ngoài ra, theo khảo sát về các hành vi gây nguy hại trong giới trẻ ở Florida năm 2021 cho thấy, những học sinh có thời gian ngủ dưới 8 tiếng dễ có những cảm xúc trầm cảm, áp lực, thất vọng hơn những học sinh có thời gian ngủ đủ. Và trong một bài viết của Sleep Better Georgia có đề cập, thiếu ngủ sẽ cản trở quá trình sản sinh ra một tế bào gọi là “Astrocyte” – nhằm loại bỏ những tế bào đã mòn và cũ của não, gây ra đau đầu, mệt mỏi, suy giảm trí nhớ.
3. ĐI NGỦ ĐÚNG GIỜ – DỄ KHÔNG NGỜ!
Để tạo lập thói quen ngủ đúng giờ, nên ngủ sớm hơn 15–30 phút mỗi ngày thay vì ép bản thân ngủ sớm đột ngột và ghi chú lại để theo dõi tiến độ. Tránh tiếp xúc với ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử bởi chúng có thể ức chế melatonin – hormone giúp cơ thể cảm thấy buồn ngủ và dễ đi vào giấc ngủ. Ánh sáng xanh (bước sóng ~480nm) kích thích tế bào cảm quang ipRGCs (tế bào hạch võng mạc nhạy sáng), gửi tín hiệu đến SCN – vùng não kiểm soát đồng hồ sinh học, khiến tuyến tùng (pineal gland) ngừng tiết melatonin.Theo Harvard Health Publishing (2012), tiếp xúc ánh sáng xanh vào ban đêm làm giảm tiết melatonin đến 50%. Nếu buộc phải dùng thiết bị, nên cài bộ lọc ánh sáng xanh hoặc đeo kính lọc ánh sáng. Đồng thời có thể tập thể dục nhẹ trước khi ngủ như yoga hay thiền để tăng serotonin – chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác vui vẻ và ổn định tâm trạng và giảm cortisol – hormone gây căng thẳng. Theo Dr. Simon Young (2007), serotonin tăng lên đáng kể sau khi vận động nhẹ nhàng giúp cải thiện giấc ngủ.
4. “NGỦ ĐỦ THỜI GIAN QUAN TRỌNG HƠN NGỦ ĐÚNG GIỜ” – ĐÚNG HAY SAI?
Trên thực tế, đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm. Ngủ không đúng giờ có thể gây rối loạn đồng hồ sinh học – đảm nhận vai trò điều khiển các chức năng như ngủ, tiêu hóa, hormone. Vì vậy, việc ngủ lệch giờ có thể gây rối loạn nhịp sinh học của cơ thể bạn, dẫn đến sự mệt mỏi, buồn ngủ, thiếu tỉnh táo, làm giảm hiệu suất học tập và làm việc. Không chỉ vậy, ngủ không đúng giờ làm giảm chất lượng giấc ngủ. Giấc ngủ không đúng giờ (như ngủ từ 3h sáng đến 10h trưa thay vì từ 10h tối đến 6h sáng) thường kém sâu và ít hiệu quả hơn trong việc giúp cơ thể phục hồi, do môi trường ban ngày sáng, ồn ào hơn và lượng hormone melatonin (hormone giúp ngủ ngon) tiết ra ít hơn. Về lâu dài, cơ thể sẽ phục hồi kém hơn, dễ có nguy cơ mắc các bệnh như lo âu, trầm cảm, tim mạch, đột quỵ, suy nhược cơ thể. Do đó, các bạn nên duy trì thói quen đi ngủ không chỉ nên đủ số giờ mà còn phải chất lượng nữa nhé.
